Naar aanleiding van het door mij geposte bericht met de titel
“Vragen rondom identiteit”, ontving ik van
zeven deelnemers
een reactie. Deze reacties splitsen zich
op in subdraden, waarin, naast de eerste
zeven, ook vijf andere deelnemers hun bijdrage leverden.
Er ontspon zich een discussie over o.a. gedragsbeschrijvingen en
wetenschap. (32 berichten onder de titel Vragen rondom identiteit), die buiten
mijn oorspronkelijke vraagstelling viel.
Het totaal aantal berichten bedraagt
191.
Hieronder een beschrijving van deze reacties en subreacties:
Mijn reactie:
vri:identiteit:betekenisverlening
(3 berichten), waarin ik aangaf, het waarschijnlijk te vinden dat men daarbij
hulp van anderen nodig heeft. Alle reageerde daarop vervolgens met de vraag of
wij onszelf mogelijk een identiteit toedichten om daarmee ons dialogisch
bestaan, monologische kwaliteiten te verlenen en voegt daaraan toe dat een
dergelijke dialogische benadering veronderstelt dat een identiteit niet wezenlijk is,
maar als wezen wordt gekozen. Het contact met
anderen is een onlosmakelijk onderdeel van dat proces. Je wordt je zelf in
reactie.
Mijn reactie:
vri:betekenisverlening:dialoog
(1 bericht), waarin ik Charles Taylor`s opvattingen over identiteit naar voren
breng en de mogelijkheid dat identiteit dient om enige bestaanszekerheid te
kunnen vinden, een zekerheid die wij mogelijk nodig hebben om onszelf te kunnen
handhaven. Deze subdraad bevat verder nog een tweetal reacties, die m.b.t. beantwoording van de vraagstelling niet
relevant zijn en daarom niet verder worden besproken.
In:
vri:dialoog aandacht
voor de tegenstelling dialoog –monoloog.
Mijn reactie in:
vri:betekenissen (2
berichten), is dat ik mij in dat onderscheid kan vinden, maar mij afvraag of
het alleen om betekenis `verlenen` gaat of ook om betekenis `ontlenen`? Daarmee
samenhangend vraag ik mij af , hoe belangrijk is deze wisselwerking tussen ik en ander is. Alle
(Vereniging Internetgesprek) sluit aan bij deze opmerkingen en zegt deze wisselwerking essentieel te
vinden. In:
vri:betekenis ontlenen/verlenen
(1 bericht) wordt kort een poging gedaan het belang dat deze wisselwerking voor
mij heeft, aan te geven. In één zin samengevat; het proces van betekenis
ontlenen en verlenen maakt het mogelijk een antwoord te vinden op de vraag “wie
ben ik”.
1. vri:rolmodellen:
duidelijkheid en
2. vri:rolmodellen
duidelijkheid 2. Het ging daarbij om een uitwisseling van zienswijzen, waarbij
enig verschil in opvatting lijkt te bestaan t.a.v. de plaats van het rollenspel in het
verwerven van een eigen identiteit, en de mogelijkheid een eigen identiteit te
kiezen. Overeenstemming lijkt te bestaan m.b.t. het volgende; dat persoonlijke
identiteit gelegen is in een onderscheid met anderen, niet bepaald wordt door deze rollen, en geen
vaste kern heeft.
1.
vri:vervreemding:vrije keus (6
berichten), waarin de aandacht voor het begrip vervreemding overgaat in een
vraag naar de mogelijkheid vrij een identiteit te kunnen kiezen en naar
beperkende factoren die daar een rol in spelen. Via de relatie “zelf en ander”
brengt Leon Levinas opvattingen over identiteit naar voren. Een, mijns
inziens, belangrijk punt dat hieruit voortkomt is de
gedachte dat het bij identiteit gaat om verbondenheid
2.
vri:Levinas, waarin ik mijn interpretatie geef van de eerder genoemde ideeën van
Levinas.
5. Pim Lemmens
reageerde ook op de drie deelvragen afzonderlijk. Daarbij werden
de begrippen
continuďteit, identiek zijn en verzet naar voren gebracht
Ik
reageerde daarop met:
a. vri:verzet ( 2
berichten), waarin aandacht voor het belang van erkenning door anderen, het streven naar “anders
zijn” en voorwaarden om een identiteit te kunnen ontwikkelen. Van mij volgde
nog een aanvullend bericht onder de titel : “vri:verzet:zelfrealisatie”, waarin mijn visie
t.a.v. criteria bij het zoeken naar een identiteit. Op dit bericht kwam geen
verdere reactie.
b. vri:kiezen
c. vri:continuďteit,
waarin wij duidelijkheid proberen te krijgen over Parfits visie op persoonlijke
identiteit. Er bestaat daarbij wat
onduidelijkheid over de juistheid van de interpretaties en over de betekenis
van het begrip identiteit.
Over dit laatste proberen we meer helderheid
te krijgen in de berichten genoemd :
1.vri:continuďteit:identiteit en zelf (10 berichten), waarna onder de titel
“vri:continuďteit:opmerking“ nog een korte (2 berichten) discussie volgde
met Jos Horikx, over een door mij gemaakte opmerking. Wij werden het niet eens.
2. vri:continuďteit:begripsverheldering”(1 bericht)
Naast deze onduidelijkheden en verschilpunten
lijkt overeenstemming te
bestaan t.a.v. het belang van continuďteit.
6. Gijs Kamphorst reageerde op de drie
deelvragen afzonderlijk.
Naar aanleiding van zijn post ontstaat een
discussie over quoten die niet relevant is voor mijn vraagstelling en waar
ik om die reden dan ook niet op ingegaan
ben.. (quoten,6 berichten)
Mijn reacties:
a. vri:keuzevrijheid.
Ook op deze post volgt een discussie die, hoewel zeker zinvol, niet relevant is
voor de vraagstelling, ik ben daar dan ook niet op ingegaan. (historie draad, 12 berichten)
b. vri:keuzen en ratio Geen reacties.
c. vri:verheldering derde vraag. Geen reacties.
7. Paul reageerde op de eerste subvraag met de
opmerking dat de blik van de ander
subjectiviteit tot leven roept.
Mijn reactie:
vri:subjectiviteit
Hierop volgde een minder inhoudelijke
discussie (5 berichten) m.b.t. de vragen; of het bij de subjectiviteit van
identiteit om metafysica gaat, en over de objectiviteit van zintuiglijke waarneming.
Wij werden het niet eens. Dat onder de berichten genoemd:
1.
vri:subjectiviteit:observaties, waarop ook 1, mogelijk
inhoudelijk te noemen reactie, waar door mij niet verder op is gereageerd omdat
het me niet helemaal duidelijk was (en is) of deze ook inhoudelijk bedoeld was.
2.
vri:opmerking
Al met al denk ik te mogen constateren dat het gesprek, ondanks
de vele minder relevante zijwegen, allengs toch meer diepgang kreeg. Daarbij
denk ik wel dat het een minder handige zet is geweest om de vraag op te delen
in drie subvragen. Onwennigheid met en weerstand tegen de door ons gehanteerde
gespreksmethode, maakten het lastig om de verschillende delen van de discussie
met elkaar in verband te brengen, wat dan ook (nog) niet echt gebeurd is. Dit
kwam de diepgang waarschijnlijk niet ten goede. Met een eenduidige vraag was
het wellicht mogelijk geweest sneller tot uitdieping van de vraag te komen.
Uit de discussie lijkt een beeld van identiteit naar voren te
komen waarbij vooral de begrippen continuďteit, psychologische processen en
verbondenheid een belangrijke rol spelen.
Continuďteit m.b.t. de
mogelijkheid om jezelf als gelijkblijvend te ervaren.
Psychologische processen m.b.t. de mogelijkheid ons een
identiteit te “denken”. (o.a. Parfit)
Verbondenheid m.b.t. een ingebed zijn in relaties met anderen (en
onszelf). Ons gevoel van persoonlijke identiteit lijkt zijn invulling te
krijgen vanuit deze relaties .( Parfit, Levinas, Taylor)
We zijn niet echt dieper ingegaan op de vraag hoe deze begrippen
met elkaar samenhangen, het lijkt me leuk om dat nog eens te doen. Vooralsnog
lijkt het mij mogelijk dat het bij continuďteit en psychologische processen
vooral gaat om voorwaarden waaraan voldaan moet worden om een persoonlijke
identiteit te kunnen vormen. Verbondenheid zou meer betrekking kunnen hebben op
de inhoudelijke invulling van deze identiteit, waarmee die dan vooral zou
bestaan uit “relaties tot”.
Ik wil hierbij de deelnemers aan dit gesprek verzoeken ook een evaluatie te geven.
In deze periode van evaluatie (zeg 14 dagen) zullen wij van onze
kant het gesprek (tijdelijk) stil leggen, om ons op een eind- evaluatie toe te
kunnen leggen.