Constatering:

Aan het internetgesprek zoals dat op verschillende Internet platforms gevoerd wordt, valt nog het nodige te verbeteren. Zo ziet men dat in een groot aantal gesprekken de uitgangsvraag al snel uit zicht verdwijnt. Dit omdat men verschillende interpretaties heeft over wat de uitgangsvraag precies is, of verzuimt het vervolg van het gesprek terug te koppelen naar die uitgangsvraag. Zo kan een oorspronkelijk praktische vraag naar de zin van het bestaan, bijvoorbeeld, uitmonden in een theoretische verhandeling, waarin ideeën van deze of gene filosoof besproken worden. Een dergelijk internetgesprek blijft daardoor steken in een uitwisseling van gegevens, van echte gedachtenwisseling lijkt hier geen sprake te zijn.

Begripsverheldering:

Met het begrip `Internetgesprek` wordt hier bedoeld: de communicatie tussen twee of meer personen via Internet, vergelijkbaar met communicatie zoals deze plaats vindt in een `echt`( face to face) gesprek. De deelnemers reageren niet rechtstreeks op een andere deelnemer , maar op een tekst die zij op hun beeldscherm oproepen. Communicatie vindt hier dus plaats middels uitwisseling van schriftelijke teksten. Een schriftelijke tekst is per definitie afstandelijker dan het gesproken woord. Die afstand vergroot de range van mogelijke interpretaties. Mogelijk is dit (deels) een verklaring voor het gegeven dat huidige internetgesprekken zich steeds verder van de uitgangsvraag afbewegen. De uitwaaiering van interpretaties bemoeilijkt het bereiken van de overeenstemming die van belang is voor een `goed` gesprek. Een goed gesprek is een gesprek waarin, naar de mening van de verschillende deelnemers, de uitgangsvraag voldoende uitputtend behandeld wordt, dus er zal minstens overeenstemming moeten zijn over wat de uitgangsvraag is. Het gaat er dus niet om dat de gesprekspartners het inhoudelijk met elkaar eens worden, maar of zij het eens kunnen worden over de vraag of alle aspecten die voor het onderwerp van belang zijn, in het gesprek voldoende aan bod komen.

Uitgangspunt:

Internet is niet alleen een poort tot allerlei bronnen van kennis, maar zou ook in staat moeten stellen kennis en inzicht in gesprek met elkaar te delen. Dat is nu in te beperkte mate het geval. Gebruik van internet blijft nu voornamelijk beperkt tot het verzamelen van feitjes en meningen. Er zullen heel wat mensen te vinden zijn die graag gebruik zouden willen maken van de mogelijkheid om, via internet, bepaalde praktisch-filosofische vragen verder uit te diepen. Met andere woorden: om over deze onderwerpen te filosoferen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan bepaalde levensvragen, zoals vragen over zinloos geweld, maar ook aan andere, op het eerste gezicht wat banalere vragen, zoals bijvoorbeeld de vraag naar invloed en functie van de verschillende communicatietechnieken. Natuurlijk is het ook mogelijk praktisch te filosoferen over (opvattingen van) bekende filosofen, mits men zich hierbij niet beperkt tot de uitwisseling van feitenkennis alleen.

Vraag:

Gezien de ‘constatering’ (zie inleidende paragraaf) dat internetgesprekken vaak niet lekker lopen, rijst de vraag of het mogelijk is om de bestaande mogelijkheden zo aan te passen dat het praktisch filosoferen op internet een plaats kan krijgen. Daarbij valt te denken aan twee soorten aanpassingen van het nu gebruikelijke internetgesprek. Aanpassingen aan de kant van het lezen en aanpassingen aan de kant van het schrijven. Bij aanpassingen aan de kant van het lezen, kan gedacht worden aan technische hulpmiddelen, die het mogelijk maken om berichten te markeren, naar gelang hun belang voor de uitgangsvraag. Bij aanpassingen aan de kant van het schrijven, kan gedacht worden aan het afspreken van bepaalde regels. Maar ogenblikkelijk komt dan de vraag aan de orde, hoe bereikt kan worden dat de schrijvers de afspraken ook nakomen, zonder de vrijheid van meningsuiting, en daarmee ook de mogelijkheid tot een open filosofisch gesprek, in gevaar te brengen. De vaststelling dat het praktisch-filosofische gesprek via internet om aanpassing vraagt van het internetgesprek, zoals het nu (veelal) gevoerd wordt, roept de vraag op of er een platform bestaat dat dergelijke aanpassingen toestaat of, als dat niet het geval is, of er mogelijkheden bestaan om een voor dit doel een platform op te richten. Over deze vraag en over de vraag of er aanpassingen nodig zijn, en zo ja welke, is een nadere discussie nodig. Deze tekst heeft als doel een dergelijke discussie op gang te brengen.

Doel:

Het denken over mogelijke aanpassingen van het Internetgesprek, heeft als doel te komen tot aanpassingen die een goed praktisch -filosofisch gesprek mogelijk maken. Met een goed praktisch- filosofisch gesprek wordt, zoals ook hierboven al kort werd aangestipt, een gesprek bedoeld waarin de verschillende deelnemers het eens kunnen worden over de vraag of zij erin geslaagd zijn de aanvangsvraag in voldoende mate te behandelen. Het is daarbij niet vanzelfsprekend dat een goed gesprek ook een antwoord op de uitgangsvraag oplevert, niet op alle vragen is immers een antwoord mogelijk. Het filosofische element zal zichtbaar zijn in de manier waarop de verschillende deelnemers zich inzetten om de uitgangsvraag te onderzoeken. Zij doen dit op filosofische wijze, wanneer hun inspanningen erop gericht zijn om de verschillende elementen van een vraag zelf actief te doordenken, zodat een gesprek niet beperkt kan blijven tot een uitwisseling van feitjes. De vragen achter de feitjes worden steeds weer aan het licht gebracht. Het filosofische wordt daarnaast ook zichtbaar, waar een poging wordt gedaan het denken tot aan haar horizon in structuur te brengen, dat wil zeggen dat er steeds en zonder grenzen, maar op een eerlijke manier, wordt doorgevraagd. Discussie-platforms ontstaan in reactie op de vraag ernaar. Deze tekst heeft dan ook tot doel te inventariseren of er belangstelling is voor een discussie-platform waar goede praktisch-filosofische gesprekken gevoerd worden. Het platform zou niet alleen toegankelijk moeten zijn voor een elite. Het zou voor iedereen beschikbaar moeten zijn, het liefst op een plaats waar iedereen ook makkelijk komt. Te denken valt aan usenet

Terug